Podstawa gospodarki finansowej państwa, gdy 1 stycznia nie ma ani ustawy budżetowej, ani prowizorium (art. 219 ust. 4 Konstytucji RP, art. 145 ust. 1 ustawy o finansach publicznych)
Zaczyna się nowy rok, budżetu nie ma i prowizorium też nie - a państwo dalej musi na czymś legalnie wydawać pieniądze.
Pytanie
Rada Ministrów przedstawiła Sejmowi projekt ustawy budżetowej, jednak do dnia 1 stycznia nie ogłoszono ani ustawy budżetowej, ani ustawy o prowizorium budżetowym. Do czasu ogłoszenia odpowiedniej ustawy podstawą gospodarki finansowej państwa jest:
A
przedstawiony Sejmowi projekt ustawy budżetowej
✓ Poprawna odpowiedź
B
ustawa budżetowa z poprzedniego roku, stosowana odpowiednio do nowego roku budżetowego
C
rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie tymczasowego finansowania zadań państwa
D
harmonogram realizacji budżetu państwa opracowany przez Ministra Finansów
Wyjaśnienie
Jeżeli ustawa budżetowa albo ustawa o prowizorium budżetowym nie zostaną ogłoszone przed 1 stycznia, podstawą gospodarki finansowej państwa jest przedstawiony Sejmowi odpowiedni projekt ustawy, a stawki należności budżetowych oraz składki na państwowe fundusze celowe obowiązują w wysokości ustalonej dla roku poprzedzającego. Żaden z dystraktorów nie stanowi w tej sytuacji podstawy gospodarki finansowej państwa: ustawa budżetowa z poprzedniego roku nie zostaje przedłużona (z roku poprzedzającego obowiązują wyłącznie stawki należności i składki), a harmonogram realizacji budżetu państwa - choć jest realną instytucją ustawy o finansach publicznych - służy wykonywaniu już ogłoszonej ustawy budżetowej, a nie zastępowaniu jej braku.
Gdzie jest haczyk
Klucz brzmi jak absurd i na tym polega pułapka: państwo prowadzi gospodarkę finansową na podstawie PROJEKTU, którego nikt jeszcze nie uchwalił. Intuicja podpowiada wariant B, czyli przedłużenie zeszłorocznego budżetu - i ten dystraktor ma mocne oparcie, bo tak to faktycznie działa w części państw, a dodatkowo art. 145 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy naprawdę odsyła do "roku poprzedzającego", tyle że wyłącznie w sprawie stawek należności budżetowych i składek, a nie podstawy całej gospodarki finansowej. Wariant C opisuje rozporządzenie Rady Ministrów o tymczasowym finansowaniu, którego w polskim systemie po prostu nie ma. Wariant D podstawia realny instrument - harmonogram realizacji budżetu z art. 147 ufp - ale to narzędzie WYKONYWANIA już ogłoszonej ustawy, nie substytut jej braku.
Przepis
Art. 145 ust. 1 ustawy o finansach publicznych: "W przypadku gdy ustawa budżetowa albo ustawa o prowizorium budżetowym nie zostaną ogłoszone przed dniem 1 stycznia, to do czasu ogłoszenia odpowiedniej ustawy: 1) podstawą gospodarki finansowej jest przedstawiony Sejmowi odpowiedni projekt ustawy, o którym mowa w art. 141 lub w art. 144; 2) obowiązują stawki należności budżetowych oraz składki na państwowe fundusze celowe w wysokości ustalonej dla roku poprzedzającego rok budżetowy." Art. 219 ust. 4 Konstytucji RP: "Jeżeli ustawa budżetowa albo ustawa o prowizorium budżetowym nie weszły w życie w dniu rozpoczęcia roku budżetowego, Rada Ministrów prowadzi gospodarkę finansową na podstawie przedłożonego projektu ustawy."
O pytaniu
Podstawa prawna art. 219 ust. 4 Konstytucji RP; art. 145 ust. 1 ustawy o finansach publicznych
Część egzaminu część II - sprawdzian wiedzy
Dziedzina Finanse publiczne
Opublikowane 29 sierpnia 2026
Podobne pytania
Więcej pytań na egzamin na urzędnika mianowanego: część II - sprawdzian wiedzy